تنگی نفس عصبی که با علائمی ماننداحساس خفگی، سنگینی روی قفسه سینه و ناتوانی در کشیدن یک نفس عمیق خود را نشان می دهد، از آزاردهندهترین تجربیاتی است که یک فرد میتواند در زندگی تجربه کند. در چنین مواقعی، اولین و منطقیترین اقدام، مراجعه به متخصصان ریه یا قلب است. اما سناریوی عجیبی که برای بسیاری از افراد تکرار میشود این است: تمام آزمایشها، نوار قلب، اکو و عکسبرداریهای ریه کاملاً سالم و بدون هیچ نقص جسمی گزارش میشوند!
اگر شما یا عزیزانتان درگیر این وضعیت کلافهکننده هستید، باید بدانید که این مشکل کاملاً واقعی است و توهم نیست؛ نام علمی این پدیده تنگی نفس عصبی یا تنگی نفس روانتنی (Psychosomatic) است. در این مقاله به بررسی علائم این اختلال و مسیر درمان اصولی آن میپردازیم.
تنگی نفس عصبی چیست و چه علائمی دارد؟
زمانی که ذهن ما با حجم بالایی از استرس، اضطراب پنهان، یا ترومای روانی سرکوبشده مواجه میشود، این تنشها را از طریق سیستم عصبی خودکار (Autonomic Nervous System) به بدن منتقل میکند. در نتیجه، ماهیچههای اطراف قفسه سینه منقبض شده و الگوی تنفس فرد بدون اینکه خودش متوجه شود، تغییر میکند.
شایعترین علائم و مشکلات ناشی از تنگی نفس عصبی عبارتند از:
احساس خفگی: فرد مدام احساس میکند هوای محیط کم است و ریههایش به طور کامل پر نمیشوند.
آه کشیدنهای مکرر: بیمار برای جبران کمبود هوای فرضی، به صورت ناخودآگاه نیاز دارد مدام نفسهای عمیق یا آه بکشد.
تندتند نفس کشیدن: این کار موازنه اکسیژن و دیاکسید کربن را در خون به هم میزند و باعث بروز سرگیجه، کرختی یا سوزنسوزن شدن دست و پا میشود.
سیکل معیوب اضطراب: تنگی نفس باعث ترس از خفگی و مرگ میشود؛ این ترس اضطراب را بالا میبرد و اضطرابِ بیشتر، تنگی نفس را شدیدتر میکند!
فرآیند درمان تنگی نفس عصبی چگونه است؟
برای درمان ریشهای این مشکل، مراجعه به یک روانپزشک سایکوسوماتیک کلیدیترین قدم است. فرآیند درمان در دپارتمانهای روانتنی به صورت گامبهگام و علمی انجام میشود:
۱. ارزیابی جامع و همهجانبه: در جلسه اول، روانپزشک تاریخچه کاملی از شروع علائم، وضعیت روحی و سبک زندگی شما میگیرد.
۲. رد علل جسمی: اگر پزشک سایکوسوماتیک کوچکترین احتمالی برای مشکلات پنهان جسمی بدهد، ابتدا شما را به متخصصان مربوطه (قلب/ریه/داخلی) ارجاع میدهد تا از سلامت کامل ارگانهای بدن مطمئن شود.
۳. طراحی پروتکل درمانی تخصصی: پس از اطمینان از عصبی بودن ریشه مشکل، بر اساس شدت علائم، یکی از رویکردهای زیر اتخاذ میشود:
درمان دارویی: تجویز داروهای تنظیمکننده سیستم عصبی و ضد اضطراب جهت آرام کردن طوفانهای بدنی. متخصص اطمینان حاصل می کند که این داروها متناسب با شرایط بیمار بوده و نگرانی های رایج بیماران مانند افزایش وزن، خواب آلودگی و... در نظر گرفته می شود.
درمان غیردارویی: استفاده از تکنیکهای رواندرمانی و آموزش مدیریت استرس و اصلاح الگوی تنفس.
درمان ترکیبی: بهرهگیری همزمان از دارو و جلسات رواندرمانی برای مراجعینی که علائم شدیدی را تجربه میکنند.
چرا فوق تخصص سایکوسوماتیک؟ تفاوت با روانپزشک عمومی چیست؟
شاید بپرسید چرا برای تنگی نفس عصبی بهتر است به روانپزشک فوق تخصص سایکوسوماتیک مراجعه کرد؟
روانپزشک عمومی: عمدتاً بر روی تشخیص و درمان اختلالات کلاسیک روانپزشکی مانند افسردگی شدید، اختلال دوقطبی، وسواس و روانپریشی تمرکز دارد.
فوق تخصص سایکوسوماتیک (روانتنی): دورههای فوقتخصصی ویژهای را برای درک مرز مشترک ذهن و جسم گذرانده است. این متخصصان به طور دقیق میدانند که چگونه یک تعارض روانی میتواند خودش را به شکل درد معده، تپش قلب، یا تنگی نفس نشان دهد. آنها اشراف کاملتری بر روی بیماریهای جسمی همزمان و تداخلات دارویی بین داروهای اعصاب و داروهای قلب یا ریه دارند.
بنابراین، برای مشکلات بدنی که ریشه عصبی دارند، فوقتخصص سایکوسوماتیک با دیدی جامعتر و دقیقتر درمان را پیش میبرد.
خدمات حضوری و آنلاین کلینیک سلامت روان نیک
تنگی نفس عصبی کیفیت زندگی و عملکرد روزمره شما را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. ما در کلینیک سلامت روان نیک با بهرهگیری از متخصصان مجرب حوزه روانشناسی سلامت و روانپزشکی سایکوسوماتیک، در یک محیط علمی و استاندارد آماده ارائه خدمات ارزیابی و درمان به شما هستیم.
با توجه به شرایط مراجعین، امکان استفاده از خدمات کلینیک به دو صورت فراهم است:
خدمات حضوری: مراجعه به کلینیک و انجام ارزیابیها در محیط مرکز.
خدمات آنلاین: برای مراجعینی که خارج از تهران یا خارج از کشور هستند یا به دلیل مشغله امکان مراجعه حضوری ندارند، جلسات تخصصی ارزیابی و مشاوره به صورت کاملاً آنلاین و با کیفیت بالا برگزار میشود.
برای رهایی از این تجربه آزاردهنده و بازگرداندن آرامش به تنفستان، میتوانید از طریق راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
آدرس کلینیک جهت مراجعه حضوری: تهران، مرزداران، بوستان هفتم غربی، کوچه سهند، پلاک ۶، ساختمان کوروش، طبقه ۵، واحد ۱۸
شمارههای تلفن جهت هماهنگی و رزرو وقت (حضوری و آنلاین):
* 02144388809
* 09967709775
